Kontributi i Dr. Ibrahim Temos për reformimin e sistemit arsimor osman

Autorët

  • Hasan Bello

DOI:

https://doi.org/10.62609/ks.vi40.4100

Abstract

Një personalitet me origjinë shqiptare, që ka lënë gjurmë në historinë politike dhe në mendimin pedagogjik osman është edhe dr. Ibrahim Temo. Ai u lind më 21 mars të vitit 1865 në qytetin e Strugës, në lagjen “Murat Çelebi”.1 Pasi mori arsimin fillor në qytetin e lindjes, në vitin 1884 ai shkoi në Stamboll ku u regjistrua për të vazhduar studimet në Fakultetin Ushtarak të Mjekësisë (Askeri Tıbbiye-i Şahane).

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Kristaq Prifti, Doktor Ibrahim Temo - Jeta dhe Vepra 1865-1945, Prishtinë: Enti i teksteve dhe i mjeteve mësimore i Kosovës, 1996, f. 13.

  2. Për më gjerë lidhur me rolin e dr. Ibrahim Temos në lëvizjen xhonturke shih: Sina Akşin, Jön Türkler ve Ittihat ve Terakki, Ankara: IMGE kitabevi, 2014; Ahmet Bedevi Kuran, Osmanlı İmparatorluğunda İnkılâp Hareketleri Millî Mücadele, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2012; M.Şükrü Hanioğlu, Bir siyasal örgüt olarak Osmanlı Ittihad ve Terakki Cemiyeti ve Jon Türklük (1889-1902), Istanbul: Iletişim yayınları, 1987.

  3. Ibrahim Temo`nun Ittihad ve Terakki Anıları, Istanbul: Arba yayınları, 2000.

  4. Epistolari dhe dokumentacioni personal i dr. Ibrahim Temos që nga viti 1960 ruhet në Arkivin Qendror të Shtetit. Ai iu dhurua shtetit shqiptar nga familja dhe bashkëshortja e tij Nafije Temo, sipas porosisë së bashkëshortit.

  5. Arkivi Qendror i Shtetit (më tej: AQSH), Fondi (më tej: F) 19, Dosja (më tej: D).18, fl. 1. Memorandum i Ibrahim Temos dhe i patriotëve të Kolonisë Shqiptare të Bukureshtit drejtuar sulltanit, korrik 1896.

  6. AQSH, Fondi 19, dos. 21, fl. 36. Pamfleti “Bashkatdhetarë shqiptarë”, 1897.

  7. Ibrahim Temo, “La Bulgarisation de l`Abanien”, Albania, nr. 4, 15-31.7.1898, f. 63- 64.

  8. K. Prifti, Doktor Ibrahim Temo…, f. 162.

  9. AQSH, Fondi 19, dos.31, fl .97 - 99. Promemorie e Ibrahim Temos paraqitur Ahmet Xhelaledin Pashës, shtator 1899.

  10. Ibrahim Temo`nun Ittihad ve Terakki…, s.157.

  11. Po aty, s.158-159.

  12. Po aty, s.159.

  13. Për këtë shih: Bayram Kodaman, Abdülhamid devri eğitim sistemi, Ankara: Turk Tarih Kurumu, 1991; Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi (Başlangınçtan 2001`e), Istanbul: ALFA, 2001, s.206-240; Hasan Ali Koçer, Türkiye de Modern Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi: 1773-1923. İstanbul: M.E.B. Yayınları, 1991.

  14. Ibrahim Temo`nun Ittihad ve Terakki…, s.160.

  15. K.Prifti, Doktor Ibrahim Temo…, f.193-194.

  16. AQSH, F. 19, D. 18, fl. 91-93. Promemorie e hartuar nga Ibrahim Temo drejtuar Portës së Lartë, 1904.

  17. AQSH, F. 19, D. 31, fl. 75-79. Promemorie e hartuar nga Ibrahim Temo drejtuar ministrit të Brendshëm të Perandorisë Osmane, 1904.

  18. K.Prifti, Doktor Ibrahim Temo…, f.199.

  19. Julius Richter, A History of Protestant missions in the near East, Edinburgh: Oliphant, Anderson & Ferrier, 1910, p.180; Tarık Zafer Tunaya, Türkiye`de Siyasal Partiler, c.I, İstanbul: İletişim Yayınları, 1998, s.34-35; E.Ziya Karal, Osmanlı Tarihi…, s.129.

  20. Ilay Ileri, “Batı Gözüyle Meşrutiyet Döneminde Osmanlı Hükümetlerinin Dil ve Eğitim Politikalarına Karşı Tepkiler”, OTAM (Ankara Üniversitesi, Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi), sayı: 18, 2005, s.214.

  21. Mustafa Ergün, II. Meşrutiyet Devrinde Eğitim Hareketleri, 1908-1914, Ankara:Ocak Yayınları, 1996, s. 483-484.

  22. K. Prifti, Doktor Ibrahim Temo…, f. 254.

  23. AQSH, F. 19, D. 24, fl. 23-28. Projektligj mbi reformimin e sistemit arsimor osman i hartuar nga Ibrahim Temo, 1909; K. Prifti, Doktor Ibrahim Temo…, f. 254.

  24. Po aty.

  25. Po aty.

Downloads

Published

2024-03-09

How to Cite

Bello, Hasan. 2024. “Kontributi I Dr. Ibrahim Temos për Reformimin E Sistemit Arsimor Osman”. Kosova, no. 40 (March). Prishtinë, Kosovë:84-95. https://doi.org/10.62609/ks.vi40.4100.

Numër

No. 40 (2015): Kosova

Section

Artikuj