Shqipëria në kohën e Princ Vidit 1914

Autorët

  • Xheladin Shala

DOI:

https://doi.org/10.62609/ks.vi40.4102

Abstract

Pra, ndërhyrjet e shteteve fqinje dhe të fuqive evropiane ndaj pavarësisë së shpallur më 28 nëntor të vitit 1912, nuk pushuan. Ato ishin të llojllojshme dhe kulmi i tyre arriti më 12 tetor 1913 me “Shpalljen e pleqësisë” së Durrësit nga ana e Esat Pashës, që ishte një vepër antikombëtare, e kurdisur dhe e stimuluar nga jashtë, por e edhe prej mbeturinave të ndryshme të vendit. Derisa asokohe bëhej një propagandë në favor të një princi mysliman (ishte koha e një marrëveshjeje turko-bullgaro-shqiptare), fuqitë evropiane vendosën përfundimisht në nëntor të vitit 1913 që për princ të Shqipërisë të ishte gjermani Vilhelm Von Vid, i propozuar nga Austro-Hungaria dhe Italia, gjë që situata u bë edhe më polarizuese për disa segmente të shoqërisë fanatike shqiptare.

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Diplomatski Arhiv Saveznog Sekretarijata Inostranih Posllova - Allbanski Odsek - 1914, fasc. I, dos. IV, br. 68; Bajram Xhafa, Historia e Shqipërisë, Shkodër 2009, 111.

  2. Arben Puto, Historia diplomatike e çështjes shqiptare, Tiranë 2003, 206.

  3. Kristo Frashëri, Kryengritja e fshatarësisë së Shqipërisë së Mesme (1914-1915), Buletin për shkencat shoqërore, nr. 1, Tiranë 1954, 23; DASSIP-AO-1914, fasc. II, dos. VII, br. 325.

  4. DASSIP-AO-1914, fasc. I, dos. V, br. 12.

  5. Arben Puto, Historia diplomatike e çështjes shqiptare, Tiranë 2003, 206.

  6. Piro Tako, Luigj Gurakuqi, Tiranë 1980, 220; Ismail Qemali, Kujtime, Tiranë 1997, 323.

  7. Emine Arifi - Bakalli, Çështje nga historia moderne dhe bashkëkohore shqiptare, Prishtinë 2011, 217.

  8. Arben Puto, Pavarësia shqiptare dhe diplomacia e Fuqive të Mëdha 1912 - 1914, Tiranë 1978, 580-581; Bajram Xhafa, Historia e Shqipërisë, Shkodër 2009, 119; Ismail Qemali, Kujtime, Tiranë 1997, 323.

  9. Arben Puto, Pavarësia shqiptare dhe diplomacia e Fuqive të Mëdha 1912 - 1914, Tiranë 1978, 581; Bajram Xhafa, Historia e Shqipërisë, Shkodër 2009, 119: Turhan Pasha nuk e fliste mirë shqipen dhe ishte mik personal i Carit rus.

  10. DASSIP-AO-1914, fasc. II, dos. V, br. 614.

  11. Arben Puto, Pavarësia shqiptare dhe diplomacia e Fuqive të Mëdha 1912 - 1914, Tiranë 1978, 591-592.

  12. Gazmend Shpuza, Kryengritja e Haxhi Qamilit, Tiranë 1979, 34.

  13. DASSIP-AO-1914, fasc. I, dos. V, br. 571.

  14. AS-MID-PO-1914, fasc. VII, dos. IV/14, br. 76.

  15. Gaspër Mikeli, Njoftime historike mbi Shqypni, Shkodër 1932, 55 - 56.

  16. M. Edith Durham, Njëzet vjet ngatërresa ballkanike, Tiranë 1944, 262; Ismail Qemali, Përmbledhje dokumentesh (1888 - 1919), përgatitur nga Teuta Hoxha, Tiranë 2002, 411.

  17. Nikollë Ivanaj, Historia e Shqypëniës së Re - Vuejtjet e veprimet e mija, Pjesa e parë, Tiranë 1943, 68.

  18. Arben Puto, Historia diplomatike e çështjes shqiptare, Tiranë 2003, 196.

  19. Populli, 8-VII-1914, Vlorë.

  20. Shukri Rahimi, Marrëveshjet e qeverisë serbe me Esat pashë Toptanin gjatë viteve 1914 - 1915, Gjurmime albanologjike - Seria e shkencave historike, nr. 6 - 1976, Prishtinë 1977, 119.

  21. DASSIP-AO-1914, fasc. II, dos. I, br. 1044.

  22. Populli, 30-V-1914, Vlorë.

  23. M. Edith Durham, Njëzet vjet ngatërresa ballkanike, Tiranë 1944, 264; Arben Puto, Historia diplomatike e çështjes shqiptare, Tiranë 2003, 215.

  24. DASSIP-AO-1914, fasc. I, dos. VI, br. 1146; Populli, 19-VI-1914, Vlorë.

  25. Populli, 26-VI-1914, Vlorë; Bajram Xhafa, Historia e Shqipërisë, Shkodër 2009, 119.

  26. AS-MID-PO-1914, fasc. II, dos. III/15, br. 98.

  27. AS-MID-PO-1914, fasc. II, dos. III/15, br. 239; Ismail Qemali, Përmbledhje

  28. dokumentesh (188 - 1919), përgatitur nga Teuta Hoxha, Tiranë 2002, 379.

  29. Karl Buhberger, Vjetët e mija në Shqipëri, Studime historike, nr. 4, Tiranë 1972, 172.

  30. Populli, 4-VIII-1914, Vlorë.

  31. AS-MID-PO-1914, fasc. II, dos. X, br. III/15.

  32. Emine Arifi - Bakalli, Çështje nga historia moderne dhe bashkëkohore shqiptare, Prishtinë 2011, 234.

  33. Po aty, 209.33 AS-MID-PO-1914, fasc. VII, dos. VII, br. IV/2; Zekeria Cana, Dimitrije Tucoviqi, Prishtinë 1983, 105.

  34. Arben Puto, Historia diplomatike e çështjes shqiptare, Tiranë 2003, 210-211.

  35. Ismail Qemali, Permbledhje dokumentesh (1888 - 1919), përgatitur nga Teuta Hoxha, Tiranë 2002, 365.

  36. Populli, 13-VI-1914, Vlorë; Trgovinski Gllasnik, 25-V dhe 7-VI-1914, Beograd.

  37. Ismail Qemal Vlora, Kujtime, Tiranë 1997, 371.

  38. Populli, 27-VI-1914, Vlorë.

  39. AS-MID-PO-1914, fasc. III, dos. X, br. III/15.

  40. Gazmend Shpuza, Kryengritja fshatare e Haxhi Qamilit, Tiranë 1979, 104.

  41. Populli, 18-VIII-1914, Vlorë; Ismail Qemal Vlora, Kujtime, Tiranë 1997, 365: Beqir

  42. Grebeneja ishte arrestuar më 7 janar 1914.

  43. DASSIP-AO-1914, fasc. I, dos. VII, br. 1296.

  44. Millovan Sekuliq, Kosovo od 1912 do 1918 godine (tezë doktorature), Prishtinë 1980, 442.

  45. Arben Puto, Historia diplomatike e çështjes shqiptare, Tiranë 2003, 218 - 219; Bajram Xhafa, Historia e Shqipërisë, Shkodër 2009, 154.

  46. Populli, 8-VII-1914, Vlorë.

  47. DASSIP-AO-1914, fasc. IV, dos. I, br. 14.

  48. Arben Puto, Historia diplomatike e çështjes shqiptare, Tiranë 2003, 208.

  49. Gazmend Shpuza, Kërkesat kombëtare dhe agrare të kryengritësve fshatarë në fillim të shtatorit 1914, Studime historike, nr. 3, Tiranë 1981, 130.

  50. Populli, 27-VII-1914, Vlorë.

  51. Ylber Skendi, Sali Nivica, Tiranë 1980, 52.

  52. Gazmend Shpuza, Kryengritja fshatare e Haxhi Qamilit, Tiranë 1979, 31.

  53. DASSIP-AO-1914, fasc. IV, dos. I, br. 71.

  54. Gazmend Shpuza, Kërkesat kombëtare dhe agrare të kryengritësve fshatarë në fillim

  55. të shtatorit 1914, Studime historike, nr. 3, Tiranë 1981, 130.

  56. DASSIP-AO-1914, fasc. IV, dos. II, br. 139; Ylber Skendi, Sali Nivica, Tiranë

  57. , 140.

  58. DASSIP-AO-1914, fasc. IV, dos. I, br. 75.

  59. Edith Durham, Njëzet vjet ngatërresa ballkanike, Tiranë 1944, 257.

  60. Arben Puto, Pavarësia shqiptare dhe diplomacia e Fuqive të Mëdha 1912-1914, Tiranë 1978, 569.

  61. DASSIP-AO-1914, fasc. IV, dos. II, br. 90; Piro Tako, Luigj Gurakuqi, Tiranë 1980, 223.

  62. DASSIP-AO-1914, fasc. IV, dos. II, br. 96.

  63. Bajram Xhafa, Historia e Shqipërisë, Shkodër 2009, 155.

  64. DASSIP-AO-1914, fasc. IV, dos. II, br. 85.

  65. AVII, kut. 50, fasc. 85, br. 5/4.

  66. Koli Xoxi, Ismail Qemali, Tiranë 1983, 287.

Downloads

Published

2024-03-09

How to Cite

Shala, Xheladin. 2024. “Shqipëria Në kohën E Princ Vidit 1914”. Kosova, no. 40 (March). Prishtinë, Kosovë:114-31. https://doi.org/10.62609/ks.vi40.4102.

Numër

No. 40 (2015): Kosova

Section

Artikuj