Lufta për njësimin e alafabetit shqip në vitet 1878-1905
DOI:
https://doi.org/10.62006/sf.vi4.2841Abstract
Lufta për alfabetin shqip në periudhën e Rilindjes sonë kombëtare u zhvillua në mënyra të ndryshme. Atdhetarëve tanë ju desh të përdorin rrugë të drejtpërdrejta dhe të tërthorta, forma legale dhe ilegaie; ndonjë- herë edhe kompromise. Kjo luftë qe e ashpër dhe e vështirë. Ajo u ndesh ballë për ballë me sunduesin turk. por. njëkohësisht. edhe me politikën shoviniste të megaliidhesë, të serbo-mëdhenjve, të politikës austro-hungare, italiane dhe të ndikimeve të këqija të klerikëve muslimanë, katolikë dhe ortodoksë. Po atdhetarët tanë nuk u ndalën, nuk u stepën. Ata çanë për- para me guxim, me trimëri, me besim të patundur për fitore. Edhe historia e alfabetit tonë i ka dëshmorët e vet. Alfabeti i shqipes ishte pjesë për- bërëse e luftës për çlirim. «Problemi i shkrimit të gjuhës shqipe është një problem i urdhërit kombëtar, jo i urdhërit filologjik» — shkruante një shkrimtar i kohës.Downloads
References
-
Dhimitër S. Shuteriqi, Letërsi e re shqipe, T iranë, 1949, f. 17, dispensé, botim i Institutit Pedagogjik.
-
Asdren, Çështja e alfabetit, në rev. «Albania», viti IX, nr. 4, £. 76-80, London, Γ905. 3) Rev. «Albania», viti VI, nr. 1, ff. 19-22, Bruxelles, kalënduar, 1902.
-
Jup Kastrati, Veprai gjuhësore të Jeronim de Radës, në «Studime filologjike», viti XVIII (I), nr. 4, f. 76, Tirane, 1964.
-
Girolamo de Rada, Alfabeto nazionale, në «La Nazione Albanese», viti I, nr. 6, f. 1, Pallagorio (Catanzaro), 31 mars 1897.
-
Demetrio Camarda, Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese, Livorno, 1864, i'f. 11-15. Appendice al Saggio di Grammatologia comparata sulla lingua albanese, Prato, 1866. f. VI. A. Dora d'Istria gli Albanesi, Livorno, 1870, ff. 0-22.
-
Anseimo Lorecchio, Alla «Revue d’Orient», në «La Nazione Albanese», viti I, nr. 16. f. 2. Pallagorio (Catanzaro), 31 gusht 1897. — Coltura nazionale, po aty. I. 2, 6, dt. 31.1.1897. — «1898», po aty. II, 1. 1, dt. 15.1.1898.
-
Sur la question de Valphabet albanais. Opinions, në rev. «Albania», viti II, nr. 10(22). f. 162-163, Bruxelles, tetor-dhetor 1898. Po aty, II, 7(19), 114-117.
-
ì)) Alfabeti, në gaz. «Shqipëria», viti I, nr. 2. f. 1, Bukuresht, 17. V. 1897.
-
Gjika, Gjuha shqipe, po aty, f. 3.
-
Fjalë për alfabetnë, në gaz. «Shqipëria». viti I. nr. 6, 1, Bukuresht, 14.VI.1897.
-
Po aty.
-
V. A. Dodani, Për alfabetnë, në gaz. «Shqipëria», viti I, nr. 8, f. 4, Bukuresht. 28.VI.1898.
-
V.A.D.. Puna e litrave, në gaz. «Shqipëria», viti I, nr. 37, f. 5, Bukuresht, 28.11.1898.
-
V. Dodani. Gjuha shqip dhe feja, në gaz. «Shqipëria», viti II, nr. 43, f. 1, Bukuresht, 31.V.1898.
-
A. C. Zaccua, A la recherche d’un alphabet, në gaz. «Shqipëria», viti II, nr. 49, f. 2-3, Bukuresht, 31.VIII.1898; II, 50, 4-5; II, 51, 2-3; II, 52, 3-4; II. 53, 2-3.
-
Luigi Guracucchi, Per l’alphabeto nazionale, në rev. «La Nazione Albanese», viti III, nr. 9, f. 7, Pallagorio (Catanzaro), 15.V.1899.
-
Lek Gruda, Themelimi i gjuhës letrare, në rev. «Albania», viti IX, nr. 2, f. 47-50, London, 1905.
-
Dy letra, në rev. «Albania», viti IX, nr. 10, ff. 199-202, London, 1905.
References
Dhimitër S. Shuteriqi, Letërsi e re shqipe, T iranë, 1949, f. 17, dispensé, botim i Institutit Pedagogjik.
Asdren, Çështja e alfabetit, në rev. «Albania», viti IX, nr. 4, £. 76-80, London, Γ905. 3) Rev. «Albania», viti VI, nr. 1, ff. 19-22, Bruxelles, kalënduar, 1902.
Jup Kastrati, Veprai gjuhësore të Jeronim de Radës, në «Studime filologjike», viti XVIII (I), nr. 4, f. 76, Tirane, 1964.
Girolamo de Rada, Alfabeto nazionale, në «La Nazione Albanese», viti I, nr. 6, f. 1, Pallagorio (Catanzaro), 31 mars 1897.
Demetrio Camarda, Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese, Livorno, 1864, i'f. 11-15. Appendice al Saggio di Grammatologia comparata sulla lingua albanese, Prato, 1866. f. VI. A. Dora d'Istria gli Albanesi, Livorno, 1870, ff. 0-22.
Anseimo Lorecchio, Alla «Revue d’Orient», në «La Nazione Albanese», viti I, nr. 16. f. 2. Pallagorio (Catanzaro), 31 gusht 1897. — Coltura nazionale, po aty. I. 2, 6, dt. 31.1.1897. — «1898», po aty. II, 1. 1, dt. 15.1.1898.
Sur la question de Valphabet albanais. Opinions, në rev. «Albania», viti II, nr. 10(22). f. 162-163, Bruxelles, tetor-dhetor 1898. Po aty, II, 7(19), 114-117.
ì)) Alfabeti, në gaz. «Shqipëria», viti I, nr. 2. f. 1, Bukuresht, 17. V. 1897.
Gjika, Gjuha shqipe, po aty, f. 3.
Fjalë për alfabetnë, në gaz. «Shqipëria». viti I. nr. 6, 1, Bukuresht, 14.VI.1897.
Po aty.
V. A. Dodani, Për alfabetnë, në gaz. «Shqipëria», viti I, nr. 8, f. 4, Bukuresht. 28.VI.1898.
V.A.D.. Puna e litrave, në gaz. «Shqipëria», viti I, nr. 37, f. 5, Bukuresht, 28.11.1898.
V. Dodani. Gjuha shqip dhe feja, në gaz. «Shqipëria», viti II, nr. 43, f. 1, Bukuresht, 31.V.1898.
A. C. Zaccua, A la recherche d’un alphabet, në gaz. «Shqipëria», viti II, nr. 49, f. 2-3, Bukuresht, 31.VIII.1898; II, 50, 4-5; II, 51, 2-3; II, 52, 3-4; II. 53, 2-3.
Luigi Guracucchi, Per l’alphabeto nazionale, në rev. «La Nazione Albanese», viti III, nr. 9, f. 7, Pallagorio (Catanzaro), 15.V.1899.
Lek Gruda, Themelimi i gjuhës letrare, në rev. «Albania», viti IX, nr. 2, f. 47-50, London, 1905.
Dy letra, në rev. «Albania», viti IX, nr. 10, ff. 199-202, London, 1905.
Downloads
Published
How to Cite
Numër
Section
License
Copyright (c) 2023 Akademia e Studimeve Albanologjike

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
