Pikëpamje të Zamputit mbi vendin e “Mesharit” në historinë e letërsisë së shkruar shqipe

Evalda Paci

Autorët

Evalda Paci

Abstract

Injac Zamputi spikat në studimet tona si një kërkues këmbëngulës që nuk bëri dallim mes disiplinave që i shërbejnë sistemimit dhe kontekstualizimit të ngjarjeve historike më të rëndësishme të mesjetës së vonë shqiptare dhe periudhave që e pasojnë atë. Gjurmues serioz i një dokumentacioni që dëshmon mbi një sërë rrethanash që lidhen me historinë e vendit tonë dhe të viseve fqinje, hulumtues i çdo dimensioni që lidhet me këtë histori: ekonomik, shoqëror, politik etj., Injac Zamputi mbetet modeli i kërkuesit të ndërgjegjshëm që i jep rëndësinë e duhur vjeljes dhe thellimit të duhur të dëshmive dhe dokumentacionit arkivor dhe që kërkon në vijimësi trajtime dhe interpretime të pavarura nga interesat dhe pozicionimet e kronistëve të kohës.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Kemi parasysh dhe trajtesën e zgjeruar mbi Anonimin e Elbasanit, një kontribut për t’u veçuar për një sërë arsyesh, botuar nën titullin Dorëshkrimi i Anonimit t’Elbasanit (transliterim, transkriptim dhe koment), në Buletinin e Institutit të Shkencavet, Tiranë, 1951.
Vjelja e dokumentacionit që disponohej shoqërohet dhe nga evidentime të natyrës informative dhe analitike në organet shkencore të instituteve kërkimore.
I referohemi në veçanti shkrimit me titull Elemente të vetëdijes shqiptare në përpjekjet për liri, për gjuhën shqipe e për arsim në shekujt XVI-XVII, në “Studime historike”, nr. 3, 1965, f. 37-67.
I. Zamputi, Shënime mbi rrethanat e vdekjes së Pjetër Budit, në Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës, Seria e Shkencave Shoqërore, nr. 2, 1958.
I. Zamputi, Ricerche su Pjeter Bogdani, në “Rassegna di studi albanesi”, nr. 1, 1964.
Bëhet fjalë për një dallim qenësor sipas tij dhe që trajtohet e vihet në dukje në veçanti në një artikull të botuar në vitin 1986 pikërisht në revistën “Studime filologjike”.
Pikërisht në proces të trajtimit të këtij konteksti historik që mund të konsiderohet kyç për çdo trajtesë që lidhet me periudhën dhe veprat përkatëse, Zamputi përmend në shkrimet e tij dhe autorin e një katekizme (P. Canisi S.I.), i cili njihet si pjesëmarrës aktiv në Koncilin e Trentit dhe që në fakt ndërmerr një sprovë jo të vogël në drejtim të realizimit të një varianti doktrinar të miratuar prej vetë Vatikanit. Ky fakt i fundit dëshmon se ai kishte si qëllim të hulumtonte deri në hollësi për çështjen e vendit që një vepre të tillë i takonte jo vetëm në kontekstin e historisë së shkrimit shqip, por dhe më gjerë: në një dimension që do ta kontekstualizonte librin në fjalë në një kuadër më të plotë dhe gjithëpërfshirës.
M. Roques, Recherches sur les anciens textes albanais, Paris, 1932.
Shih pikërisht shkrimet përkatëse nga G. Valentini, Elementi Romano-cattolici nella cultura albanese, estratti dai quaderni 2171, 2179, 2181 (dicembre 1940-aprile, maggio 1941), në të përkohshmen Civiltà Cattolica.
Shih për këtë I. Zamputi, Mbi rrethanat historike të botimit të Mesharit të Gjon Buzukut dhe vendin e tij në letërsinë e vjetër shqiptare, SF, 1986/3, f. 186-187.
Ndërmarrja e përshtatjes dhe e përpilimit në gjuhën shqipe të një modeli kompleks siç qe ai i librit të Gjon Buzukut, sigurisht përbën në çdo rrethanë një sprovë aspak të lehtë për shumë arsye dhe probleme. Këtu nuk përjashtohen vështirësitë e natyrës tipografike që kërkojnë akoma dhe sot e kësaj dite saktësime shumë konkrete mbas kërkimesh të orientuara dhe objektive. Ne gjithsesi u referohemi kompetencave të natyrës gjuhësore që kanë të bëjnë dhe me formimin e autorit apo autorëve që mund të kenë kontribuar në këtë ndërmarrje. Mbetemi të mendimit që këto kompetenca përbëjnë dhe premisat që mund të çonin në shqyrtimin e rreptë të teksteve të librit nga hierarkia kishtare.

References

Kemi parasysh dhe trajtesën e zgjeruar mbi Anonimin e Elbasanit, një kontribut për t’u veçuar për një sërë arsyesh, botuar nën titullin Dorëshkrimi i Anonimit t’Elbasanit (transliterim, transkriptim dhe koment), në Buletinin e Institutit të Shkencavet, Tiranë, 1951.

Vjelja e dokumentacionit që disponohej shoqërohet dhe nga evidentime të natyrës informative dhe analitike në organet shkencore të instituteve kërkimore.

I referohemi në veçanti shkrimit me titull Elemente të vetëdijes shqiptare në përpjekjet për liri, për gjuhën shqipe e për arsim në shekujt XVI-XVII, në “Studime historike”, nr. 3, 1965, f. 37-67.

I. Zamputi, Shënime mbi rrethanat e vdekjes së Pjetër Budit, në Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës, Seria e Shkencave Shoqërore, nr. 2, 1958.

I. Zamputi, Ricerche su Pjeter Bogdani, në “Rassegna di studi albanesi”, nr. 1, 1964.

Bëhet fjalë për një dallim qenësor sipas tij dhe që trajtohet e vihet në dukje në veçanti në një artikull të botuar në vitin 1986 pikërisht në revistën “Studime filologjike”.

Pikërisht në proces të trajtimit të këtij konteksti historik që mund të konsiderohet kyç për çdo trajtesë që lidhet me periudhën dhe veprat përkatëse, Zamputi përmend në shkrimet e tij dhe autorin e një katekizme (P. Canisi S.I.), i cili njihet si pjesëmarrës aktiv në Koncilin e Trentit dhe që në fakt ndërmerr një sprovë jo të vogël në drejtim të realizimit të një varianti doktrinar të miratuar prej vetë Vatikanit. Ky fakt i fundit dëshmon se ai kishte si qëllim të hulumtonte deri në hollësi për çështjen e vendit që një vepre të tillë i takonte jo vetëm në kontekstin e historisë së shkrimit shqip, por dhe më gjerë: në një dimension që do ta kontekstualizonte librin në fjalë në një kuadër më të plotë dhe gjithëpërfshirës.

M. Roques, Recherches sur les anciens textes albanais, Paris, 1932.

Shih pikërisht shkrimet përkatëse nga G. Valentini, Elementi Romano-cattolici nella cultura albanese, estratti dai quaderni 2171, 2179, 2181 (dicembre 1940-aprile, maggio 1941), në të përkohshmen Civiltà Cattolica.

Shih për këtë I. Zamputi, Mbi rrethanat historike të botimit të Mesharit të Gjon Buzukut dhe vendin e tij në letërsinë e vjetër shqiptare, SF, 1986/3, f. 186-187.

Ndërmarrja e përshtatjes dhe e përpilimit në gjuhën shqipe të një modeli kompleks siç qe ai i librit të Gjon Buzukut, sigurisht përbën në çdo rrethanë një sprovë aspak të lehtë për shumë arsye dhe probleme. Këtu nuk përjashtohen vështirësitë e natyrës tipografike që kërkojnë akoma dhe sot e kësaj dite saktësime shumë konkrete mbas kërkimesh të orientuara dhe objektive. Ne gjithsesi u referohemi kompetencave të natyrës gjuhësore që kanë të bëjnë dhe me formimin e autorit apo autorëve që mund të kenë kontribuar në këtë ndërmarrje. Mbetemi të mendimit që këto kompetenca përbëjnë dhe premisat që mund të çonin në shqyrtimin e rreptë të teksteve të librit nga hierarkia kishtare.

Pikëpamje të Zamputit mbi vendin e “Mesharit” në historinë e letërsisë së shkruar shqipe

Autorët

Abstract

Downloads

References

References

Downloads

Published

How to Cite

Numër

Section

License

rrethprojektit

Rreth revistës

mostviewed

Language

Information