Disa mendime origjinale të Dritëro Agollit në një tezë diplome për Migjenin
Abstract
Punimi i diplomës i Dritëro Agollit është e para monografi kushtuar Migjenit në studimet shqiptare. Titulli i punimit është Skicat dhe tregimet e shkrimtarit revolucionar shqiptar Migjeni dhe është paraqitur për mbrojtje në rusisht në vitin 1957, në Petersburg. Në këtë trajtesë shprehja mendime origjinale ka kuptimin e një mendimi që ndryshon prej atyre të studiuesve të tjerë të letërsisë shqipe deri në fund të vitit 1960 e në disa raste edhe më pas. Kemi konsideruar kështu edhe disa pikëpamje të diskutueshme të autorit.Downloads
References
-
D. Agolli, Skicat dhe tregimet e shkrimtarit revolucionar shqiptar Migjeni, punim diplome, mbrojtur në gjuhën ruse në Universitetin e Petersburgut më 1957, cituar në dorëshkrimin origjinal me pëlqimin dashamirës të autorit, fl. 48.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 41.
-
M. Kuteli, Të dalim ta presim Migjenin, në Revista letrare, 15 mars 1944. Kuteli ishte nga të paktët që e dinte më parë se të dilte libri rikthimin e Vargjeve të lira. Në artikullin e përmendur ai shkruante: Një lajm i mirë për lëçitësin shqiptar: Komisjoni për shqyrtimin e librave, që vepëron pranë Ministrisë së Kulturës Popullore, dha pëlqimin e vet për qarkullimin e “Vargjeve të lira” të Migjenit. Me sa duket, Kuteli nuk qe vetëm nun i këtij botimi. Të dhëna të tërthorta na shpien në bindjen se ai u kujdes vetë për këtë.
-
Konsiderojmë se, në mos përkujdesës i drejtpërdrejtë, Kuteli ishte së paku solecitues e nun i botimit jo vetëm prej faktit që ai u bë përuruesi i parë i botimit të vitit 1944. Ky botim, me të njëjtin titull si në atë të vitit 1936 dhe pothuajse me të njëjtën paraqitje teknike, nëse i besojmë anës së pasme të ballinës së librit, doli në muajin prill, kurse Mitrush Kuteli e paraqiti në muajin mars. Sa i takon shenjimit T’ardhurat e këtij shkojnë në dobi të familjes s’Autorit, që gjendet po aty, gjen shpjegim me detyrimin që kishte shtypshkronja Gutenberg dhe pronari i saj Mal’Osmani prej botimit të parapaguar të vitit 1936. Nëse për botimin e vitit 1944 do të kishte pasur ndonjë kujdes familjar, Skënder Luarasi, ribotues i Vargjeve të lira më 1957 dhe më 1962 do ta kishte përmendur doemos. Zor që të besohet se Ismail Mal’Osmani i pati dhënë kompetencë vetes të prekte përmbajtjen e librit siç ishte shtypur në vitin 1936. Heqja e dy vjershave, si dhe përfshirja e Ministrisë së Kulturës Popullore si lejuese e botimit, na çon tek autoriteti i një shkrimtari si Kuteli, i cili e kishte bërë të njëjtën gjë me Lasgush Poradecin (janë të njohura letrat e tij urdhëruese që miku i tij i vendlindjes dhe i mërgimit të dorëzonte sa më shpejt vëllimin për botim) dhe me Fan Nolin (vëllimi Mall e brengë - Me një vështrim kritik prej Mitrush Kuteli-t, botuar më 1943, i përgatitur prej tij, u bë shkas që Noli vite më vonë të mblidhte në Albumin e njohur vjershat dhe përkthimet më të mira).
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 89. Ja citimi i plotë prej tij: Migjeni, Svobondnie stihi, izd. 1944, f. 36.
-
K. Bihiku (kryered.), Historia e letërsisë shqipe, vëllimi III, përgatitur për shtyp nga Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, ruhet në dorëshkrim.
-
Krhs. Gjovalin Luka (mbledhë e redaktue), në Migjeni, Vepra, Tiranë, 1954, f. 121: Asht fjala për manifestimet e shumta që organizojshin fashistat italianë e gjermanë; ka aluzion për shtypin përparimtar, që demaskonte imperializmin. Dhe D. Agolli, vep. cit., fl. 68: Migjeni pasqyron manifestimet e tërbuara të “njerëzve të vegjël të zinj”, fashistëve, që po mobilizonin si ushtarë popujt e tyre, në këmbët e titanit - Bashkimit Sovjetik.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 68-69.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 74.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 74-75.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 73.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 75.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 19.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 36.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 39.
-
Njëri prej tyre dhe më i cituari nga autori qe botuar në revistën Literatura jonë, nr. 8, viti 1948, f. 8 e vijim.
-
D. Agolli, po aty, fl. 6-7.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 7.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 89-90.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 13.
-
Po përmendim disa prej nëntitujve të punimit të Dritëro Agollit për të kuptuar se edhe vetë autori, përmes tyre, as për së largu nuk jep shenja për praninë e idesë dhe miteve kombëtare në veprën e Migjenit: Fati i malësorit të ri në qytet, Të varfrit e rrugicave qytetare, Malësorja në skicat e Migjenit. Shih D. Agolli, vep. cit., fl. 2.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 23.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 23.
-
D. Agolli, po aty, fl. 51. Krhs. Migjeni, Vargjet e lira, mbledhë e shpjegue nga Gjovalin Luka, Tiranë, 1954, f. 115: Si në titull, ashtu edhe gjatë kësaj pjese të fuqishme, Migjeni do ta përdorë shpesh fjalën “legjendë”, tue lanë me kuptue me të se misri ishte bamë si prrallë e ditës, që kudo bisedohej.
-
D. Agolli, po aty, fl. 51.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 102.
-
D. Agolli, vep. cit., fl. 82.
-
A. Pipa, Mythe de l’Occident dans le poésie de Migjeni, në Südost-Forschungen, Bild XXX, München, 1971, f. 142-175.
References
D. Agolli, Skicat dhe tregimet e shkrimtarit revolucionar shqiptar Migjeni, punim diplome, mbrojtur në gjuhën ruse në Universitetin e Petersburgut më 1957, cituar në dorëshkrimin origjinal me pëlqimin dashamirës të autorit, fl. 48.
D. Agolli, vep. cit., fl. 41.
M. Kuteli, Të dalim ta presim Migjenin, në Revista letrare, 15 mars 1944. Kuteli ishte nga të paktët që e dinte më parë se të dilte libri rikthimin e Vargjeve të lira. Në artikullin e përmendur ai shkruante: Një lajm i mirë për lëçitësin shqiptar: Komisjoni për shqyrtimin e librave, që vepëron pranë Ministrisë së Kulturës Popullore, dha pëlqimin e vet për qarkullimin e “Vargjeve të lira” të Migjenit. Me sa duket, Kuteli nuk qe vetëm nun i këtij botimi. Të dhëna të tërthorta na shpien në bindjen se ai u kujdes vetë për këtë.
Konsiderojmë se, në mos përkujdesës i drejtpërdrejtë, Kuteli ishte së paku solecitues e nun i botimit jo vetëm prej faktit që ai u bë përuruesi i parë i botimit të vitit 1944. Ky botim, me të njëjtin titull si në atë të vitit 1936 dhe pothuajse me të njëjtën paraqitje teknike, nëse i besojmë anës së pasme të ballinës së librit, doli në muajin prill, kurse Mitrush Kuteli e paraqiti në muajin mars. Sa i takon shenjimit T’ardhurat e këtij shkojnë në dobi të familjes s’Autorit, që gjendet po aty, gjen shpjegim me detyrimin që kishte shtypshkronja Gutenberg dhe pronari i saj Mal’Osmani prej botimit të parapaguar të vitit 1936. Nëse për botimin e vitit 1944 do të kishte pasur ndonjë kujdes familjar, Skënder Luarasi, ribotues i Vargjeve të lira më 1957 dhe më 1962 do ta kishte përmendur doemos. Zor që të besohet se Ismail Mal’Osmani i pati dhënë kompetencë vetes të prekte përmbajtjen e librit siç ishte shtypur në vitin 1936. Heqja e dy vjershave, si dhe përfshirja e Ministrisë së Kulturës Popullore si lejuese e botimit, na çon tek autoriteti i një shkrimtari si Kuteli, i cili e kishte bërë të njëjtën gjë me Lasgush Poradecin (janë të njohura letrat e tij urdhëruese që miku i tij i vendlindjes dhe i mërgimit të dorëzonte sa më shpejt vëllimin për botim) dhe me Fan Nolin (vëllimi Mall e brengë - Me një vështrim kritik prej Mitrush Kuteli-t, botuar më 1943, i përgatitur prej tij, u bë shkas që Noli vite më vonë të mblidhte në Albumin e njohur vjershat dhe përkthimet më të mira).
D. Agolli, vep. cit., fl. 89. Ja citimi i plotë prej tij: Migjeni, Svobondnie stihi, izd. 1944, f. 36.
K. Bihiku (kryered.), Historia e letërsisë shqipe, vëllimi III, përgatitur për shtyp nga Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, ruhet në dorëshkrim.
Krhs. Gjovalin Luka (mbledhë e redaktue), në Migjeni, Vepra, Tiranë, 1954, f. 121: Asht fjala për manifestimet e shumta që organizojshin fashistat italianë e gjermanë; ka aluzion për shtypin përparimtar, që demaskonte imperializmin. Dhe D. Agolli, vep. cit., fl. 68: Migjeni pasqyron manifestimet e tërbuara të “njerëzve të vegjël të zinj”, fashistëve, që po mobilizonin si ushtarë popujt e tyre, në këmbët e titanit - Bashkimit Sovjetik.
D. Agolli, vep. cit., fl. 68-69.
D. Agolli, vep. cit., fl. 74.
D. Agolli, vep. cit., fl. 74-75.
D. Agolli, vep. cit., fl. 73.
D. Agolli, vep. cit., fl. 75.
D. Agolli, vep. cit., fl. 19.
D. Agolli, vep. cit., fl. 36.
D. Agolli, vep. cit., fl. 39.
Njëri prej tyre dhe më i cituari nga autori qe botuar në revistën Literatura jonë, nr. 8, viti 1948, f. 8 e vijim.
D. Agolli, po aty, fl. 6-7.
D. Agolli, vep. cit., fl. 7.
D. Agolli, vep. cit., fl. 89-90.
D. Agolli, vep. cit., fl. 13.
Po përmendim disa prej nëntitujve të punimit të Dritëro Agollit për të kuptuar se edhe vetë autori, përmes tyre, as për së largu nuk jep shenja për praninë e idesë dhe miteve kombëtare në veprën e Migjenit: Fati i malësorit të ri në qytet, Të varfrit e rrugicave qytetare, Malësorja në skicat e Migjenit. Shih D. Agolli, vep. cit., fl. 2.
D. Agolli, vep. cit., fl. 23.
D. Agolli, vep. cit., fl. 23.
D. Agolli, po aty, fl. 51. Krhs. Migjeni, Vargjet e lira, mbledhë e shpjegue nga Gjovalin Luka, Tiranë, 1954, f. 115: Si në titull, ashtu edhe gjatë kësaj pjese të fuqishme, Migjeni do ta përdorë shpesh fjalën “legjendë”, tue lanë me kuptue me të se misri ishte bamë si prrallë e ditës, që kudo bisedohej.
D. Agolli, po aty, fl. 51.
D. Agolli, vep. cit., fl. 102.
D. Agolli, vep. cit., fl. 82.
A. Pipa, Mythe de l’Occident dans le poésie de Migjeni, në Südost-Forschungen, Bild XXX, München, 1971, f. 142-175.
Downloads
Published
How to Cite
Numër
Section
License
Copyright (c) 2024 Akademia e Studimeve Albanologjike

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
