ALEKSANDËR XHUVANI, PERSONALITET I SHQUAR I ALBANOLOGJISË DHE I KULTURËS KOMBËTARE SHQIPTARE

Prurjet dhe ndihmesat e tij të vyera për pasurinë leksikore të zonës së Elbasanit në veprën: A. Xhuvani, “Fjalori i Gjuhës Shqipe”, Tiranë, 2020

Abstract

Aleksandër Xhuvani, biri dhe qytetari i nderuar i Elbasanit, është një nga figurat më të shquara të gjuhësisë dhe arsimit shqiptar. Profesor, studiues dhe drejtues shkencor, ai dha kontribute themelore në normimin, pastrimin dhe zhvillimin e gjuhës shqipe. I përfshirë në jetën politike dhe shoqërore të vendit, Xhuvani la një trashëgimi të çmuar në albanologji dhe në historinë e arsimit kombëtar. Veprat e tij të botuara dhe dorëshkrimet pas vdekjes dëshmojnë për thellësinë dhe përkushtimin e tij profesional. Në bashkëpunim me studiues si Eqrem Çabej dhe Mahir Domi, në kuadër të Institutit të Shkencave, Xhuvani kontribuoi në krijimin e sektorëve themelorë të studimit të leksikut dhe përgatitjen e teksteve shkollore në gjuhën shqipe. Kjo kumtesë ka për qëllim të ofrojë një vlerësim të plotë të kontributit të Aleksandër Xhuvanit në fushën e leksikografisë, me theks të veçantë në mbledhjen dhe studimin e pasurisë leksikore të zonës së Elbasanit—vend që lidhet ngushtësisht me formimin e tij gjuhësor, profesional dhe intelektual.