Dëshmitë epigrafike të pranisë së hyjnive të lindjes në Dardani

Autor/innen

  • Emine Hajdari

DOI:

https://doi.org/10.62609/ks.vi45.4165

Abstract

Ndryshimet që ndodhen në Dardani pas pushtimit romak, përveç tjerash u manifestuan edhe në botën shpirtërore, duke sjellë kësisoj praktika të reja religjioze, bashkë me to edhe një numër kultesh të religjionit oficial dhe jooficial romak. Në mesin e tyre vend domethënës zinin edhe kultet e ardhura nga Lindja, të cilat adhuroheshin e nderoheshin në gjithë territorin e Perandorisë Romake.

Downloads

Keine Nutzungsdaten vorhanden.

Literaturhinweise

  1. Naser Ferri, Mythologia viva, Prishtinë, 2012, 127.

  2. Nikola Vulić, “Antićki spomenici naše zemlje”, Spomenik SKA, LXXI, (Beograd, 1931),200; Petar Petrović, Paleografija rimskih natpisa u Gornjoj Meziji, Beograd, 1975, 130, 9;Zef Mirdita, Antroponimia e Dardanisë në kohën romake, Prishtinë, 1981, 238-239, 157; Emine Kalaja-Hajdari, Shndërrimet në Dardani gjatë periudhës romake, Prishtinë, 2017, 282, 212.

  3. Stacioni doganor në Lamud, ishte zonë e trefishtë kufitare, meqë lidhte Mezinë Superiore, Maqedoninë dhe Thrakinë cf: Aleksandra Nikoloska, “Evidence of Oriental cults from the Republic of Macedonia”, Romanisation orental Gods, MASA, University of Laiden, Skopje, 2015, 267.

  4. Nikola Vulić, “Antićki spomenici naše zemlje”, 1934, 29; Mirdita, Antroponimia e Dardanisë, 241, 172; Kalaja-Hajdari, Shndërrimet në Dardani, 286, 226.

  5. Milovan Kokić, “Novi tragovi mitrina kulta u južnoj Srbiji”, Glasnik srpskog naučnog društva, (Skopje, 1933), 1.

  6. Vulić, “Antiĉki spomenici naše zemlje”, 1941-1948, 106.

  7. Lucinda Dirven, “The Mithraeum as tableau vivant”, Religion in the Roman Empire, volum I, (Tubingen-Germany 2015), 31.

  8. Emil Ćerškov, Romakët në Kosovë dhe Municipiumi DD te Soçanica, Prishtinë, 1973, 72.

  9. Lidhur me përhapjen e këtij kulti në Perandorinë Romake cf: Perikles Christodoulou, “Serapis, Isis and the Emperor”, Romanisation orental Gods, MASA, University of Laiden, (Skopje, 2015), 169.

  10. Borka D. Josifovska, Inscriptions de la Mésie Supériore: Scupi et la Région de Kumanovo, vol. VI, CÉÉNFPHUB, (Beograd 1982), 59, 19; Kalaja-Hajdari, Shndërrimet në Dardani, 258, 133.

  11. Mirdita, Antroponimia e Dardanisë, 256, 259, 262, 281; Kalaja-Hajdari, Shndërrimet në Dardani, 389, 395, 571, 596; Vulić, “Antićki spomenici naše zemlje”, 1941-1948, 279.

  12. Ferri, Mythologia viva, 72

  13. Zef Mirdita, Religjioni dhe kultet e dardanëve dhe Dardanisë në antikë, Zagreb, 2001, 63.

  14. Carla Sfameni, Isis, Cybele and other oriental gods in Rome in late antiquity, Stutgard, 2012.

  15. Silvana Blaževska and Jovan Radnjanski, “The temple of Isis at Stobi”, Romanisation orental Gods, MASA, University of Laiden, Skopje, 2015, 216

  16. Luan Përzhita, Fatmir Peja, “Qendra dhe gjetje arkeologjike të shekujve I-IV”, Harta Arkeologjike e Kosovës I, Prishtinë 2006, 190.

  17. Vulić, “Antićki spomenici naše zemlje”, 1941-1948,199-200.

  18. Lidhur me shtrirjen dhe adhurimin e këtij kulti në Dardani shih: Emine Kalaja- Hajdari, “Kulti i Jupiter Dolichenus në Dardani”, Kosova, nr. 43, Instituti i Historisë, (Prishtinë, 2018), 19-24.

  19. Naser Ferri, Besimi dhe kultet në Dardaninë e parakrishterë”, Dardania Sacra 1,(Prishtinë, 1999), 40.

  20. Dušanka Vućković-Todorović, “Antićka Demir Kapija”, Starinar XII, (Beograd, 1964-65), 178.

  21. Kalaja-Hajdari, “Kulti i Jupiter”, 19.

  22. L Annee epigraphique, 1981, 0739; M. P. Speidel, Arch. Slov, 31, 1980, Nikola Vulić, 1931, 133, 322; Zef Mirdita, 1981, 261, 297.

  23. Corpus Inscriptionum Latinarum III, 8243, (Berlin, 1881)

  24. Vulić, “Antićki spomenici naše zemlje”, 1941-1948, 93.

  25. Zef Mirdita, “Prisutnost orientalnih kultova na podruĉju Dardanije”, VAMZ, 3.

  26. s.,XXXIV, 37-58, (Zagreb, 2002), 43.

  27. Fatmir Peja, “Epigrafika”, ABKM, Beograd, 1998, 3.

  28. Fatmir Peja, “Jedan zanimliv natpis sa Ulpiane”, Buletini i Muzeut të Kosovës, XIIXIV, (Prishtinë, 1984), 59.

  29. Po aty.

  30. Andras Móscy, Gesellschaft und Romanisation in der romischen Provinz Moesia Superior, (Budapest-Amsterdam 1970), 244; Slobodan Dušanić, “Heteroklitiĉko matalli u natpisima rudniĉkoog novca”, Živa Antika, 21, (Skopje,1971), 258-259; AE, 1972, 144, 502; Mirdita, Antroponimia e Dardanisë, 247, 209.

  31. Slobodan Dušanić, (Skopje,1971), 258 - 259.

  32. Aleksandra Bošković-Robert, Le culte de Jupiter en Mésie Supérieur, (Tezë doktorate, Paris IV Sorbonne, 13/12/2006).

  33. Borka D. Josifovska, Inscriptions de la Mésie Supériore: Scupi et la Région de Kumanovo, vol. VI, CÉÉNFPHUB, (Beograd 1982), 58, 17; Borka D. Josifovska, 1982, 57, 15.

  34. Lenĉe Jovanova, “On some the Oriental cults in the Skopje-Kumanovo region”, Romanisation orental Gods, MASA, University of Laiden, Skopje, 2015, 296.

  35. Josifovska, Inscriptions, 57.

  36. Vulić, “Antiĉki spomenici naše zemlje”, 1933, 210; Mirdita, Antroponimia e Dardanisë, 218, 35; Josifovska, Inscriptions, 56 - 57, 13.

  37. Vulić, “Antićki spomenici naše zemlje”, 1941-1948, 173; AE 1966, 93, 338; Petrović, Paleografija, 142, 40; Mirdita, Antroponimia e Dardanisë, 1981, 292, 490.

  38. Emil Ĉerškov, Municipium DD kod Sočanica, Beograd 1970, 65-66.

  39. Mirdita, Religjioni dhe kultet e dardanëve, 60.

Downloads

Veröffentlicht

2024-03-15

Zitationsvorschlag

Hajdari, Emine. 2024. „Dëshmitë Epigrafike Të Pranisë Së Hyjnive Të Lindjes Në Dardani“. Kosova, Nr. 45 (März). Prishtinë, Kosovë:19-34. https://doi.org/10.62609/ks.vi45.4165.

Ausgabe

Nr. 45 (2020): Kosova

Rubrik

Artikuj