Për kulturën leksikore

Abstract

Kultura leksikore vjen nga metagjuha leksikore. Metagjuha leksikore është tërësia e termave të leksikologjisë dhe të leksikografisë (le të themi, leksik, frazeologji etj.). Janë terma të pranuar, që vijnë me koncepte të pranuara. Dhe konceptet e pranuara vijnë me përkufizime të pranuara.1 Por a ndodh që të ketë në ndonjë shkrim leksikologjik a leksikografik ndonjë përdorim (termi), që nuk na çon tek termi i duhur e te koncepti i pranuar? Kemi lexuar në një shkrim thënien gjuhë krahinore. A ka gjuhë krahinore? Nuk ka gjuhë krahinore. Ka të folme krahinore. Një shpjegim i vogël: Gjuha standarde është një sistem që hyn në një sistem më të gjerë – në gjuhën kombëtare. Për nga pasuria e funksionet shoqërore, në krahasim me të folmet krahinore, gjuha standarde është e ndryshme. Edhe për nga sistemorësia. Gjuha standarde formon një sistem të vetëm. Të folmet krahinore nuk formojnë sistem më vete. Ai (sistemi) është shumë e sistemeve krahinore. Por të gjitha të folmet i bashkon baza e përbashkët popullore.2 Kjo e bën gjuhën e përgjithshme (brenda saj, edhe gjuhën standarde) mjet të komunikimit kombëtar. Dhe atëherë, kurrsesi nuk mund të thuhet se të folmet krahinore – të gjitha bashkë, me veçantitë e tyre dallimtare i kundërvihen njëra-tjetrës, se formojnë sisteme të veçanta, të vetme, se janë gjuhë. Nuk formojnë sisteme të veçanta, të vetme.