Kalket gjuhësore në romanin "Shija e bukës së mbrûme" të Ernest Koliqit

Autori

  • Brunilda Dashi

Abstract

Kalket gjuhësore nga gjuha italiane, siç vihet në dukje në hulumtimin e kësaj dukurie të ndërndikimit në përmbledhjet me novela Hija e maleve dhe Tregtár flamujsh të Ernest Koliqit, kanë qenë të pranishme që në debutimet narrative të autorit. Krijimtaria letrare e Koliqit, që rrok një hark kohor gjysmëshekullor, paraqet karakteristika të veçanta për periudha të ndryshme të shtjellimit të saj, prandaj, për të kuptuar si e pse përftohet ky fenomen gjuhësor dhe për të nxjerrë në pah si evoluon, është e nevojshme që argumenti të trajtohet nga një këndvështrim diakronik.

Downloads

I dati di download non sono ancora disponibili.

Riferimenti bibliografici

  1. Khs. B. Dashi, Kalket gjuhësore në novelat e Ernest Koliqit, në “Konferenca shkencore ndërkombëtare Letërsia shqipe dhe dialekti, In memoriam Ernest Koliqi”, organizuar nga Fakulteti i Historisë dhe i Filologjisë, Departamenti i Letërsisë & Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë, Tiranë, 20 nëntor 2015.

  2. Për kohën e përftimit të kalkeve të regjistruara në këta fjalorë, po aty.

  3. Përcaktimi i datës së regjistrimit të fjalëve vë në dukje edhe një herë punën e madhe, që i pret studiuesit e ardhshëm filologë e leksikografë, të derdhjes të së dhënave në fjalorët shpjegues të shqipes, për të ndërtuar historinë e çdo zëri, me variantet diatopike dhe me zhvillimin semantik.

  4. H. Vilza, Shija e bukës së mbrûme (Rromanx), “Shêjzat”, E përkohshme kulturore, shoqnore e artistike, Arti Grafiche Urbinati, Romë 1958, vjeti II, n. 1-2, f. 57-72; n. 3-4, f. 129-144, n. 5-6, f. 201-216; n. 7-8, f. 273-288; n. 9-10, 345-360, n. 11-12, f. 412-427; 1959, vjeti III, n. 1-2, f. 65-80; n. 3-4, f. 145-160, n. 5-6, f. 211-232.

  5. H. Vilza, Shija e bukës së mbrûme, Arti Grafiche Urbinati, Romë, 1960, f. 173.

  6. Këtu citohet nga ribotimi i 1960-s.

  7. Khs. R. Gusmani, Sagg s ’ t f za g st ca, vëll. II, Le Lettere, Firenze 1983, f. 4-5; M. Fanfani, Calchi, në Il Vocabolario Treccani. Enciclopedia ’ ta a o, vëll. I, Istituto dell’Enciclopedia italiana fondata da Giovanni Treccani, Roma, 2010, f. 164-165. Për tipologjinë e kalkeve në gjuhën shqipe khs. B. Dashi, I calchi nella lingua albanese. I calchi strutturali, “Bollettino di Italianistica”, Rivista di critica, storia letteraria, filologia e linguistica, n.s., anno XII, n. 2, Carocci, Roma, 2015 (në proces botimi).

  8. Për klasifikimin e fjalëve në gjuhën shqipe khs. A. Xhuvani, E. Çabej, Parashtesat e gjuhës shqipe, variant i ripunuar dhe i zgjeruar nga Çabej, në Studime gjuhësore, vëll. III, Biblioteka Linguistike Rilindja, Prishtinë 1976, f. 147-188; po aty, A. Xhuvani, E. Çabej, Prapashtesat e gjuhës shqipe, f. 189-300; Gramatika e gjuhës shqipe, vëll. I, Akademia e Shkencave e Republikës së Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 1995, f. 43-79, 132-152, 184-201, 342-355; Fjalor i gjuhës shqipe, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë, 2006.

  9. Khs. B. Dashi, I calchi linguistici nella lingua albanese. I calchi strutturali art. cit.

  10. Për klasifikimin e fjalëve në gjuhën italiane khs. M. Grossmann e F. Rainer (a cura di), La formazione delle parole in italiano, Tübingen, 2004, f. 97-491.

  11. Semantika e zërave shqip është bazuar te Fjalori i gjuhës shqipe, Instituti i Shkencavet, Sekcioni i Gjuhës e i Letërsisë, Tiranë, 1954; Fjalor i gjuhës së sotme shqipe, Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i

  12. Letërsisë, Tiranë, 1980; Fjalor i gjuhës shqipe, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë, 2006.

  13. Çdo referim etimologjik dhe semantik i zërave italianë të cituar është bazuar tek Il nuovo etimologico. DELI. Dizionario etimologico della lingua italiana di M. Cortelazzo - P. Zolli, seconda edizione in volume unico a cura di M. Cortelazzo e M. A. Cortelazzo, Zanichelli, Bologna, 1999, dhe Vocabolario della lingua italiana di Nicola Zingarelli, Zanichelli, Bologna, 1984-2007.

  14. Khs. E. Çabej, Parashtesat e gjuhës shqipe, në “Studime gjuhësore”, vëll. III, vep. cit., f. 172-173.

  15. Për fenomenin e ndërndikimit gjuhësor të dyfishtë kalk→huazim / huazim→kalk, khs. B. Dashi, I calchi linguistici nella lingua albanese. I calchi strutturali art. cit.

  16. Po aty.

  17. Po aty.

  18. Po aty.

  19. Khs. F. Faloppa, Modi di dire, në “Il Vocabolario Treccani. Enciclopedia dell’italiano”, vëll. II, Istituto dell’Enciclopedia italiana fondata da Giovanni Treccani, Roma, 2011, f. 908-910; po aty, F. Masini, Polirematiche, parole, f. 1109-1112.

  20. Khs. F. Faloppa, Collocazioni, në “Il Vocabolario Treccani”, vëll. I, vep. cit., Roma, 2010, f. 229-232.

Downloads

Pubblicato

2015-06-10

Come citare

Dashi, B. (2015). Kalket gjuhësore në romanin "Shija e bukës së mbrûme" të Ernest Koliqit. Studime Filologjike, 1(1-2), 137–154. Recuperato da https://www.albanica.al/studime_filologjike/article/view/3499

Fascicolo

N. 1-2 (2015): Studime Filologjike

Sezione

Artikuj

Licenza

Copyright (c) 2024 Akademia e Studimeve Albanologjike

Creative Commons License

Questo lavoro è fornito con la licenza Creative Commons Attribuzione - Non commerciale - Condividi allo stesso modo 4.0 Internazionale.